Page 187 - Hinduja Horizons 24 & 25 final.cdr
P. 187

Hindi Articles


                                                   ³¶m CËgd CËgmh ~‹T>mVo h¡?

        CËgd CËgmh ~‹T>mVo h¡ Bg ‘| H$moB© A{Ve¶mop³V Zht h¡ & gm¡ à{VeV CËgd CËgmh ~‹T>mVo h¡ & CËgd OrdZ ‘| Z¶r Amem Am¡a C„mg boH$a AmVo h¡ & {~Zm CËgd Ho$ ‘Zwî¶ H$s qOXJr
        Zrag Am¡a D$~mD$ hmo OmVr ³¶m|{H$ ‘Zwî¶ {g’©$ ‘erZm| H$s Vah H$m‘ H$aVm ahVm & CËgd ‘Zwî¶ H$mo amoO H$s WH$mZ Am¡a {XZM¶m© go hQ>H$a AmZ§X Am¡a Cëbmg XoVm h¡ & ^maVr¶
        g§ñH¥${V ‘| EH$ H$hmdV h¡- "^maV ‘| dma gmV Am¡a ˶mohma Zm¡ hmoVo h¡&' h‘mar gZmVZ g§ñH¥${V ‘| CËgdm| H$m {d{eï> ñWmZ h¡, g^r CËgd Yy‘Ym‘ go ‘ZmE OmVo h¢ &
        CËgdm| H$s AnZr AbJ hr ~mV hmoVr h¡, CËgd AmVo hr OJ ‘| Mmam| Amoa amoeZr N>m OmVr h¡ Am¡a ¶o h‘mar Iw{e¶m| ‘| Mma Mm±X bJm XoVo h¡ & am‘M[aV‘mZg ‘| Vwbgr Or Zo H$hm h¡ {H$
        AdY h‘oem gOm hþAm Am¡a gwhmdZm h¡ na am‘Or Ho$ OÝ‘ na A{V gw§Xa VarHo$ go gOm¶m J¶m Wm& {Og| h‘ am‘ Zd‘r H$m CËgd ‘ZmVo h¡ &
        qOXJr ‘| amoO EH$ hr gm ImH$a ‘Zwî¶ D$~ OmVm h¡ bo{H$Z CËgd AmZo na Z¶o-Z¶o nH$dmZ ~ZmE OmVo h¡, Omo EH$ n[adV©Z bo AmVm h¡& n[adV©Z hr OrdZ h¡, g§gma H$m {Z¶‘ h¢ &
        CËgd h‘| {gImVo h¡ {H$ n[adV©Z go S>aZm Zht dmo AÀN>o Am¡a {hV¡fr hmoVo h¡ &
        OÝ‘mï>‘r H$m nd© Iy~ Yy‘-Ym‘ go Kam| ‘| ‘Zm¶m OmVm h¡, Cg {XZ nyam {díd H¥$îU bbm H$s AmaVr CVmaVm h¡ Am¡a ‘mIZ, {‘lr, n§{Oar, ’$b, ’y$b Am{X H$m ^moJ bJm¶m OmVm h¡ &
        h‘mao ^maV ‘| ~ƒo Ho$ OÝ‘ go nhbo hr CËgd ‘ZmZm ewê$ hmo OmVm h¡, O¡go lr‘V g§ñH$ma (JmoX^amB©), {’$a ‘w§S>Z, OZoD$ (CnZ¶Z g§ñH$ma), ‘Zm¶m OmVm h¡ & emXr ^r Vmo CËgd hr h¡
        - hëXr, ‘oh§Xr, g§JrV g~ Hw$N> ~¢S>-~mOo Ho$ gmW ‘Zm¶m OmVm h¡ &

        JUoe CËgd {díd H$m g~go ~‹S>m ˶mohma& nyao {díd ‘| Bgo ‘Zm¶m OmVm h¡ bo{H$Z ‘hmamîQ´> ‘| BgH$m {d{eï> ñWmZ h¡ & bmoH$‘mݶ {VbH$ Zo gZ 1863 ‘| BgH$s ñWmnZm H$s Wr & 10
        {XZ Ho$ ¶o CËgd ‘| {díd H$mo XþëhZ H$s Vah gOm¶m OmVm h¡ & Mmam| Amoa Yy‘Ym‘ Am¡a AmZ§X N>m¶m hmoVm h¡ &
        ~mßnm H$mo g^r ^³VOZ ~hþV ‘mZVo h¡ & "{d¿ZhVm© H$s nyOm H$s OmVr h¡ Am¡a ‘§S>n V¡¶ma {H$¶m OmVm h¡ & àgmX ‘| ‘moXH$, bS²>Sy>, noS>o, H$mOy-H$Vbr, lr’$b MT>m¶m OmVm h¡ & ~mßnm
        H$m {dgO©Z H$m jU g~ go ‘wpíH$b hmoVm h¡ na {Xb ‘| EH$ Amem hmoVr h¡ {H$ AJbo gmb ~mßnm {’$a go AmE§Jo &
        "{Xdmbr' H$m CËgd Xoe^a ‘| ‘Zm¶m OmVm h¡ & Bg CËgd H$s EH$ AbJ hr ~mV h¡ & nyao {díd ‘| Iw{e¶m| H$s Amem, AmZ§X‘¶ OrdZ Am¡a ào‘ H$s ‹S>moar go Ka ‘| "XrnH$' ObmE OmVo
        h¡ & Ka H$s gm’$-g’$mB© H$aHo$ Ka H$mo gOm¶m OmVm h¡ Am¡a g^r Vah Ho$ nH$dmZ M‹T>mE OmVo h¡- gmoZnmn‹S>r, Mmo‹S>m’$‹S>r, god, Jw{O¶m AmXr &
        "hmobr' H$m CËgd ^r ~hþV Yy‘Ym‘ go ‘Zm¶m OmVm h¡, hmo{bH$m XhZ H$a gmar ZH$mamË‘H$ D$Om© Obm Xr OmVr h¡ Am¡a Z¶o a§J EH$-Xÿgao no bJmH$a Z¶r ewê$dmV H$s OmVr h¡ & a§Jmo H$m
        ~hþV ‘hËd hmoVm h¡- a§J h‘mao OrdZ ‘| Iwer, CËgmh Am¡a em§Vr Ho$ àVrH$ hmoVo h¡ &
        H$hVo h¡ "~wam ‘V ‘mZmo hmobr h¡'& Bg {XZ Xþí‘Z ^r EH$-Xÿgao H$mo a§J bJmH$a XmoñVr H$s ewédmV H$aVo h¡& EH$ JmZm emobo {’$ë‘ H$m-




                                       hmobr Ho$ {XZ {Xb {Ib OmVo h¡, a§Jmo ‘| a§J {‘b OmVo h¡&
                                      {Jbo-{eH$do ^ybHo$ XmoñVm|, Xþí‘Z ^r Jbo {‘b OmVo h¡ &


               ha ˶mohma H$s AnZr AbJ {deofVm hmoVr h¡ & hmobr Ho$ ˶mohma ‘| Vah Vah Ho$ nH$dmZ O¡go Jw{O¶m, Obo~r, ~§Jmbr {‘R>mB©, ’$m’$‹S>m, g‘mogm AmXr ImE OmVo h¡ & "R>§S>mB©'
          ^r AnZm {d{eï> ñWmZ aIVr h¡ &
               CËgdm| ‘| g§JrV ^r {d{eï> ñWmZ aIVm h¡, ha CËgd Ho$ {bE ~¢S>-~mOo Am¡a AbJ amJ hmoVo h¡ & g§JrV Ho$ {~Zm CËgd AYyao h¡ &

               ñdV§ÌVm {Xdg Am¡a JUV§Ì {Xdg ^r CËgd H$s Vah ‘ZmE OmVo h¡ & Xoe H$s AmOmXr Am¡a Va³H$s Ho$ {bE P§S>m bham¶m OmVm h¡ &
               Xeham H$m ^r {d{eï> ñWmZ h¡ & ~wamB© Ho$ gm‘Zo h‘oem AÀN>mB© OrVVr h¡ & ha gmb amdU H$mo Obm¶m OmVm h¡ &
               CËgd {g’©$ AmZ§X Am¡a C„mg hr Zht gmW ‘| EH$Vm Am¡a gm‘m{OH$ ß¶ma H$m g§Xoe XoVo h¡& g^r bmoJ AbJ OmVr Ho$, ^mfm Ho$ n‹S>mogr, {à¶OZ AmH$a ‘ZmVo h¡ &

               "ZdamÌr' g~go Á¶mXm MhoVm nd© & Zm¡ {XZ A§~o ‘m± H$s nyOm H$aHo$ Ja~m Iobm OmVm h¡ & Z¥Ë¶ ^r CËgd ‘| Ah‘ ^y{‘H$m {Z^mVo h¡ & AbJ-AbJ àH$ma Ho$ ZmQ>H$ Am¡a
          Z¥Ë¶ noe {H$E OmVo h¡ &
               ¶o gmoMZm ^r ‘wpíH$b hmoJm {H$ AJa OrdZ ‘| CËgd Z hmoVo Vmo ‘Zwî¶ H$m ³¶m hmoVm? CËgd dmH$B© OrdZ ‘| ZB© Va§J Am¡a Iy~ gmar Iw{e¶m| H$m ^§S>ma bmVo h¡ & CËgd
          "{Xbmo-OmZ' go CËgmh ~‹T>mVo h¡ &
                                                                                                           - ‘mhr {ÌdoXr ~mahdr

















                                    "Education is the movement from darkness to light." - Allan Bloom
                                                                                                                 175
  HINDUJA  HORIZONS 2024 -2025
   182   183   184   185   186   187   188   189   190   191   192